Saçkıran (Alopesi Areata) Nedir?
Fitbakim

Toplumda en sık görülen hastalıkların başında cilt problemleri gelir. Bazı cilt hastalıkları saçlı deri özelinde gelişebilir. Bu hastalıklarından biri de saçkırandır. Bilimsel ismiyle alopesi areata saç derisindeki kılların bölgesel olacak şekilde aniden dökülmesi anlamına gelir. Saç derisinde meydana geldiği için açıklıklar dairesel olarak gözlemlenir. Açıklıkların büyüklüğü genel olarak bir madeni para boyutundadır.

 

Saçkıran otoimmün bir hastalıktır. Vücudun kendi bağışıklık sisteminin saç derisindeki kıl köklerine saldırmasıyla ortaya çıkar. İlk başlarda kısıtlı bir bölgede görüldüğü için fark edilmesi biraz zor olabilir. Saçsız olan bölgelerde bir süre sonra tekrar saç çıkabilir ya da yeni lezyonlar oluşabilir. Bu hastalık tüm saç derisini kaplayan bir hale de gelebilir. Bu duruma alopesi totalis adı verilir.

 

Saçkıran genellikle genç yetişkinlerde ortaya çıkar. Bu hastalığa yakalanan 100 kişiden 70 ile 80’inin yaşı 40’ın altındadır. Cinsiyet dağılımı olarak bakıldığında ise erkeklerde kadınlara kıyasla daha fazla görüldüğü fark edilmiştir.

Saçkıran Neden Olur?

Saçkıranın net kaynağı tam olarak bilinmemektedir. Ancak yapılan çalışmalar gösteriyor ki bu hastalık, vücudun bağışıklık sistemi kendi saç köklerini yabancı olarak algılayıp saç köklerine saldırmasıyla gelişiyor. Saç köklerinin zarar görmesi o bölgedeki saçların dökülmesini neden olur ve yeni saçların uzamasını engeller.

 

Bir diğer çalışmaların sonucunda ise saçkıranın genetik faktörlerden de etkilendiği görülmüştür. Saçkıran hastalığına sahip bir kişi eğer bebek sahibi olursa sağlıklı bir ebeveyne göre 3 ile 6 kat daha riskli konumdadır.

 

Bazı hastalıklara sahip olmak saçkıranın görülme olasılığı arttırır. Bu hastalıklara sahip kişiler eğer genetik olarak da saçkıran olmaya meyilli ise hastalığa yakalanması büyük bir ihtimaldir. Bu hastalıkları sizler için aşağıda maddeledik:

  • Egzama
  • Addison hastalığıı
  • Sedef hastalığı
  • Saman nezlesi
  • Atopik alerjik astım
  • Vitiligo
  • Lupuss
  • Kronik tiroid

Saçkıran Belirtileri Nelerdir?

Saçkıran başlangıcı kişinin saçlarının sık sık dökülmesi ile olur. Başın arka kısmında ufak ufak başlayan saç kayıpları, sabah uyanıldığı zaman yastıkta bulunan saçlar saçkıran başlangıcı olarak yorumlamak mümkündür. Saç kayıpları ufak olduğu için bölgesel olarak görülemeyebilir ve erken teşhis etmek zor bir hal alabilir. Saçın döküldüğü yerlerdeki deri sağlıklıdır ve iltihaba rastlanmaz.

 

Saç dökülmeleri küçük bölgesel bir şekilde olabilirken birleşme eğilimi olan daireler topluluğu olarak da görmek mümkündür. İkinci gibi olan durumlarda dökülen saç miktarı ilkine göre daha fazladır. Saç dökülmeleri dönemsel olduğu için bu dönemler arasında kişinin saçları tekrar uzayabilir. Ancak her saç kaybı yaşayan kişide saçkıran vardır da diyemeyiz. Saç dökülmesi başka bir hastalığı işaret ediyor olabilir. Teşhis konulabilmesi için uzman bir doktorun görüşüne ihtiyaç vardır.

Saçkıran Tanısı Nasıl Olur?

Saçkıran oldukça karakteristik bir hastalık olduğu için doktora gitmeden önce genellikle anlaşılır. Ancak bazen saçkıran ve saç mantarı hastalığı karıştırılabilmektedir. Bu sebeple uzman bir doktorun görüşüne başvurulmalıdır. Doktor muayene esnasından saç dökülmesinin derecesine bakar ve hastanın belirtilerini kontrol eder. Doktor tanı koyabilmek için hastanın birkaç saç telini incelemek isteyebilir. Mikroskop ile yapılan bu inceleme sonucunda doğru tanıya ulaşılır. Eğer gerek olursa hastadan parça alınarak patolojide incelemeye yollanır.

 

Saçkıranın diğer mantar enfeksiyonlarıyla karıştırılmaması için saç köklerine biyopsi yapılabilir. Saç dökülmesinin bir diğer nedeni olan demir eksikliği, hormonal kökenli hastalıklar ve bazı romatolojik hastalıkların elenebilmesi için ise kan testine başvurulur. Tüm bu incelemeler yapıldıktan sonra eğer otoimmün kökenli sorunlar tespit edilirse tanının saçkıran olma olasılığı artar.

Saçkıran Tedavisi Nasıl Yapılır? Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Saçkıran hastalığının bilinen net bir tedavi yöntemi yoktur. Ancak hastalığın kontrol altında tutulması, saç kaybının azaltılması, saçın yeniden uzaması gibi konular için çeşitli ilaç tedavileri uygulanmaktadır. Ayrıca hastanın yaşam tarzında da değişikliklere gidilir.

 

Bu hastalığa sahip kişilerin hayatında stres ve kaygı gibi psikolojik problemler varsa bu durumlar hastalığın şiddetinin artmasına neden olur. Stres ve kaygının yönetilebilmesi tedavi için önemli bir adımdır. Bununla birlikte saç kaybının yaşandığı bölgeleri çevresel faktörlerden koruyabilmek için şapka, peruk ve güneş gözlüğü kullanmak önerilir.

 

İlaç tedavisi olarak saçlı deriye uygulanan bağışıklık baskılayıcı ilaçlar tercih edilir. Bu yöntem cilt reaksiyonlarını kontrol altına alır ve saç uzamasını başlatır. Hastalığın şiddetine göre saçlı deri içine steroid enjeksiyon yapılır ya da ağız yoluyla kortikosteroid alımı gerçekleştirilir. Dermatolojik fototerapi de bu hastalığın tedavisinde kullanılan bir diğer yöntemdir.

 

Vücut için gerekli vitamin ve minerallerin yeterli miktarda alınması da etkili olan önemlidir. Örneğin; demir, çinko, A vitamini… antioksidan yönünden zengin besinler tüketmek, düzenli egzersiz yapmak, sigara ve alkolden uzak durmak da hastalığın semptomlarını hafifletici etkiye sahiptir. Saç büyümesini etkileyecek aloe vera, argan yağı ve badem yağı gibi takviyeler kullanmak da günlük yaşama eklenebilecek bazı rutinlerdir.

Saçkıran İçin Bitkisel Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Günümüzde karşılaştığımız birçok hastalıklar için bitkisel çözümler üretmeye çalışıyoruz. Bu sefer sizler için saçkırana iyi gelen bitkisel yöntemleri sıralayacağız. Ancak hastalığınızın boyutundan haberdar olmak için bir uzman doktorun görüşünü başvurmalısınız. Buradaki bitkisel alternatiflerin de size uygun olup olmadığını öğrenmek için doktorunuza danışmayı unutmayın.

  • Sarımsak: 1-2 diş sarımsağı ezerek zeytinyağı ile karıştırın. Bu karışımı dökülmenin olduğu bölgeye sürerek üzerini kapatın. 1 saat civarında bekleyin. Ardından şampuan ve bol su ile bölgeyi yıkayın. Bu kürü 2 hafta boyunca haftada 2-3 kez uygulayın.
  • Hindistan cevizi yağı: Bir miktar Hindistan cevizi yağını saçkıran olan bölgeye masaj yaparak uygulayın. Bu yöntem bir hafta boyunca günde 3-4 kez kullanılmaya uygundur.
  • Aloe vera: Aloe vera bitkisinin yapraklarını ezerek özünü çıkarın. Çıkan öz jel kıvamında olacaktır. Bu jeli saçkıran olan bölgeye masaj yaparak uygulayın. Yaklaşık 20 dakika kadar bekleyin. Ardından bol ılık su ile durulayın.
  • Greyfurt ekstresi: 4-5 damla greyfurt tohumu özü ile 3 yemek kaşığı suyu bir kabın içerisinde karıştırın. Elde edilen karışımı bir pamuk ile saçkıran olan bölgeye uygulayın. Günde 2-3 kez tekrarlanması gerekir.
  • Zerdeçal: Zerdeçal kökünü ezin ve zerdeçal yağı ile karıştırın. Elde ettiğiniz karışımın içierisine bir miktar su ekleyin. Tüm bu karışımı saçkıran olan bölgeye uygulayın ve 20 dakika bekleyin. Süre dolduğunda cildinizi bol ılık su ve sabunla ile yıkayarak arındırın. Günde iki kez kullanmak için uygundur. Yeni saçlar çıkmaya başlayana kadar kullanılabilir.
  • Limon otu yaprakları: Bir miktar limon otu yaprağını ezin ve ayran ile karıştırın. Hamur kıvamına gelen bu karışımı saçkıran olan bölgeye uygulayın ve 20-30 bekleyin. Ardından bol ılık su ile durulayın.
  • Tuz: Bir kâse su ile yarım Türk kahvesi fincanı tuzu karıştırın. Bunun ardından bir pamuk yardımı ile saçkıran olan bölgeye uygulayın ve 15-20 dakika bekleyin. Sonrasında bol ılık su ile cildinizi temizleyin.

Sonuç Olarak

Saçkıran genetik faktörler ile ortaya çıkabilen otoimmün bir hastalıktır. Doğru vitamin ve mineralleri yeterli miktarda alarak semptomları azaltılabilir. Alkol ve sigaradan uzak durarak genel sağlık durumunu iyileştirmek saçkıranın vücuttaki etkilerini azaltır. Eğer sizde saçkıran olduğundan şüpheleniyorsanız bir uzman doktorun görüşüne başvurmalısınız. Bu yazıda önerilen bitkisel yöntemler ancak bir uzman doktorun görüşünden sonra kullanılabilir. Hastalığın boyutunu öğrenebilmek için bir sağlık kurumuna gitmelisiniz. Sağlıkla kalın!

Saçkıran Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Saçkıran bulaşıcı bir hastalık değildir. Başkasından bulaşmaz. Vücudun diğer bölgelerine atlamaz. Saçkıran olan birinden endişe duymanıza gerek yoktur.

Saçkıran hastalığına sahip çoğu kişide ağrı ya da sızı olmadığı gözlemlenmiştir. Bazı hastalarda ise dökülmenin olmadığı bölgede kaşıntı olabilir. Hastalar dökülme olmadan önce problemli bölgede kızarıklık ya da karıncalanma yaşayabilirler.

Saçkıran hastalığı en çok saç ve sakal bölgesinde görülür. Ancak bunların yanında kirpik ve kaş bölgesinde de görülebilir. Vücudun diğer kıl barındıran kısımlarında da rastlanabilir.

Saçkıran hastalığı yetişkinlerde olduğu gibi çocuklarda da görülebilir. Ebeveynler çocuklarının tırnaklarını sık sık kontrol etmelidir çünkü belirtiler çocukların tırnaklarında kendilerini gösterir. Tırnakların çukurlaşması ve sertleşmesi lezyonların ortaya çıkmasına neden olur. Ebeveyn kişiler bu belirtileri fark ettikleri anda çocuklarını doktor kontrolüne götürmelidir. Çünkü bu hastalığın psikolojik etkisi çocuklarda yetişkinliklere göre daha fazladır.

Saçın aniden dökülmesi artar ve bunun yanında saçın uzaması da yavaşlar. Bunlar kişinin şüphelenmesi için ilk belirtiler olarak sayılabilir. Dökülmenin boyutunun artması da saçkıran belirtisi olarak gösterilebilir.

Kişinin hastalığının boyutu, yaşı ve cinsiyeti bu konuda belirleyici faktörlerdir. Hastanın genel sağlık durumu ve bünyesi de bu süreyi doğrudan etkiler. Ancak ortalama olarak 6 ay ile 1 sene gibi değişen bir süredir.

Evet, Ancak bu cevabın evet olabilmesi için saçkıranın nedeni stres olmalıdır. Stres kaynaklı saçkıran stresin azalmasıyla beraber iyileşebilir. Yine de saçkıran olduğunda şüphelenen biri kendi kendine iyileşmesini beklemek yerine doktoruna başvurmalıdır.

  • Alopesi areata (düzensiz): Bu saçkıran türünde bölgesel dökülmeler olur ve madeni para büyüklüğündedir.
  • Alopesi totalis: Bu saçkıran türünde saç derisinin tamamında dökülme olur.
  • Alopesi universalis: Bu saçkıran türü nadiren görülür. Kaşlar, kirpikler ve vücuttaki bütün kıllar dökülür.
  • Yaygın alopesi areata: Tüm saç derisinde aniden saç incelmesi yaşanır.
  • Ophiasis alopesi: Bu saçkıran türünde kafa derisinin yanları boyunca dökülme görülür. Bunun yanında sırtın alt kısmında da bant şeklinde dökülme olur.

Saçkıran hastalığı belli bir yaş aralığında ve belli özelliklere sahip kişilerde daha sık görülür. Bu özellikleri aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür:

  • 40 yaş üzeri kişiler
  • Erkekler
  • Genetik yatkınlığa sahip kişiler
  • Down sendromuna sahip olmak

Konuyla Alakalı Diğer Yazılarımız