D Vitamini Nedir? Ne İşe Yarar?
Fitbakim

D vitamini kemik sağlığının korunması ve kemik oluşumu için oldukça önemli bir vitamindir. Bunun sebebi ise kemiğin yapısında bulunan ve kemiğin birinci bileşeni oluşan kalsiyum, ancak D vitamini varlığında emilir.

 

D vitamininin güneşten alındığını duymuşsunuzdur. Ancak bu bilgi doğru değil. Güneş ışınları, derinin altındaki kimyasalı uyararak vücuttaki D vitamininin aktive olmasını sağlar. Yani genelde bilinenin aksine güneş ışınlarından D vitamini almayız.

 

Cildin ürettiği miktar; günün her saatinde, her mevsimde, her cilt pigmentasyonunda aynı olmayabilir. Yaşanılan yerin hava şartlarına bağlı olarak bile bu durum değişkenlik gösterir. Güneş kremi kullanmak birçok cilt hastalığı için faydalı olsa dahi D vitamini miktarını olumsuz yönde etkileyebilir.

İdeal D Vitamini Seviyesi Nedir?

Düzenli bir şekilde güneş ışığı almayan kişilerin D vitamini seviyesi olması gereken aralıkta değildir. Bu sebeple D vitamini takviye şeklinde alınabilir. Bu takviyeler kemik sağlığı açısından faydalı olacaktır.

Uzmanlar tarafından önerilen günlük miktar;

  • 12 aya kadar olan bebekler için 400 IU
  • 1-70 yaş arası kişiler için 600 IU
  • 70 yaş üzeri kişiler için 800 IU civarında seyretmektedir.

D Vitamininin Faydaları Nelerdir?

Kemik gelişiminde ve kemik sağlığında ne kadar etkili olduğundan yazının ilk kısımlarında bahsetmiştik. D vitamini eksikliğinde kemikler yumuşar, güçsüzleşir ve kırılgan hale gelir. Bunun yanında diğer faydalarını da aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

  • Kanser: D vitamini kalsiyum ile alındığında bazı kanserlerin önlenmesine yardımcı olur.
  • Bilişsel Sağlık: D vitamini takviyesi alan kişilerin bilişsel sağlığında iyileşme görülür.
  • Kalıtsal Bozukluklar: Ailesel hipofostatemi gibi hastalıkların tedavisinde kullanılır.
  • Multipl Skleroz: D vitamini takviyesi almak multipl skleroz riskini azaltır.
  • Osteoporoz (Kemik Erimesi): D vitamini takviyesi alan kişilerde osteoporoz daha az görülür.
  • Sedef Hastalığı: D vitamini sedef hastalığı tedavisinde kullanılır.

D Vitamini Bulunan Besinler Nelerdir?

D vitamini eksikliğinde ortaya çıkan hastalıklara yakalanmamak için beslenme rutinimizde D vitamini içerikli besinler mutlaka bulunmalıdır. Besinlerle yeterince alınamıyorsa takviye şeklinde de kullanılabilir.

 

D vitamini bakımından zengin besinleri aşağıda maddeler halinde bulabilirsiniz.

  • Yağ oranı yüksek balık çeşitleri: Somon, uskumru, ton balığı, sardalya
  • Süt ve süt ürünleri
  • Yumurta
  • Portakal suyu
  • Tavuk ciğeri
  • Balık yağı
  • Tahıl ürünleri
  • Yonca
  • Isırgan otu
  • Maydanoz

D vitamini Eksikliği Belirtileri Nelerdir?

Vücudumuzda D vitamini eksik olduğunda bu durum tüm sistemleri etkiler. Birçok hastalığında kaynağında D vitamini eksikliği olduğunu söylemek yanlış olmaz. Vücudumuz için oldukça önemli olan D vitaminin eksik olup olmadığını anlamak için kendimizde belirtiler var mı diye kontrol etmemiz gerekir. Bu belirtiler aşağıdaki gibi sıralanabilir.

  • Genel vücut ağrısı
  • Yorgunluk
  • Yürümekte zorlanma (denge problemi)
  • Kemik ağrıları
  • Kuvvet kaybı
  • Saç dökülmesi
  • Baş ağrısı
  • Depresyon
  • Değişken ruh hali
  • Uykusuzluk
  • Eklemlerde ve parmaklarda ağrı
  • Gözaltı morlukları
  • Aşırı terleme
  • Kilo vermekte zorlanma
  • Uykusuzluk

D Vitamini Eksikliği Kimlerde Görülür?

  • Açık tenli kişiler
  • Kapalı ortamda çalışan kişiler
  • Yaşlılar
  • Beslenme bozukluğu olanlar
  • Yüksek faktörlü güneş kremi kullananlar
  • Kapalı giysiler giyen kişiler
  • Gebe ve emziren kişiler
  • Böbrek hastalığı olan kişiler
  • Karaciğer hastalığı olanlar

D Vitamini Eksikliği ve Fazlalığında Ne Olur? D Vitamini Hangi Hastalıklara Yol Açar?

D vitamini doğru dozda alındığında sağlıklı ve güvenli kabul edilir. Ancak vücuda aşırı dozda almak tehlikelidir.

 

Fazla miktar alınan D vitamini vücutta birçok tepkiye sebep olabilir. Bunlardan bazılarına şu örnekler verilebilir:

  • Mide bulantısı
  • Kusma
  • İştahsızlık
  • Kabızlık
  • Zayıflık
  • Kilo kaybı
  • Bilinç bulanıklığı
  • Kalp ritmi sorunları
  • Böbrek hasarı.

 

Yüksek dozda D vitamini kullanmak doku ve eklemlerde kireçlenmelere yol açar. Böbrek taşı oluşturur. Yüksek tansiyona sebep olur.

 

Vücudumuza yeterli dozda almadığımızda ise bu durum birçok hastalığa davetiye çıkartır. D vitamini eksikliğinde baş ağrısı, uykusuzluk, yorgunluk, saç dökülmesi görülebilir.

Hamilelikte D Vitamini Eksikliği

Hamile bir kişinin D vitamini ihtiyacını karşılaması bebeğini de ilgilendirir. Çünkü anne karnındaki bebekler D vitaminlerini anneden karşılarlar. Eğer anne D vitaminini yeterli düzeyde alamazsa bu durum hem bebeğin hem de hamile kişinin kemik sağlığını olumsuz etkiler.

 

Anne karnındaki bebeğin diş sağlığı da annenin hamilelik döneminde aldığı D vitamini miktarıyla doğrudan alakalıdır. Anne karnındaki bir bebeğin yeterli düzeyde D vitamini alamaması kalıcı hasarlara da sebep olabilir. Bu durum doğumdan sonra alınan takviyelerle de düzeltilemez.

 

Hamile kişiler, hamileliklerinin 12. haftasından itibaren D vitamini takviyesi almaya başlamalıdır ve takviye kullanmaya emzirme döneminin 6. ayına kadar devam etmelidir.

Sonuç Olarak

Bu yazının tamamından da anlayabileceğimiz üzere D vitamini olması gereken düzeydeyken vücudumuz için oldukça sağlıklıdır. Sağlıklı bir birey olabilmek için D vitaminini olması gerekenden az veya çok kullanmamız gerekmektedir. Eğer eksikliğinden şüphe ediyorsanız, bu yazıda belirtilen maddeler size uyuyorsa kan değerlerinize baktırmak sizin için iyi bir öneri olacaktır. Ek takviyeye gerek olup olmadığını anlayabilmek, gerekliyse ne kadar kullanılacağına karar vermek için doktorunuza başvurmayı unutmayınız!

D Vitamini Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

D vitamini en çok muz, karpuz ve çilek meyvelerinde bulunur.

D vitaminin eksikliğinin tedavisi her yaş grubu için farklı bir sürede tamamlanır.

  • 1-18 yaş arası kişiler için 6 hafta
  • Yetişkin kişiler için 8 hafta
  • Obezite ve D vitamini emilimi sorunu yaşayan kişiler için normal bir yetişkinin 2-3 katı sürede tamamlanır.

Demir bir vitamin değil, mineraldir. D vitamini ve demirin vücutta farklı görevleri vardır ve vücut her ikisine de ihtiyaç duyar.

Konuyla Alakalı Diğer Yazılarımız