Ayak Mantarı Nedir?
Fitbakim

Ayak mantarı ayaklarda yaygın olarak görülen bir cilt sorunudur. Nadiren ciddi bir sorun haline gelir. Ancak, semptomları rahatsız edici olabilir.

Ayak mantarı özellikle spor yapan bireylerde sıkça rastlanılan, ayağın kaşınması ve yanması ile kendini gösteren bir rahatsızlıktır. Soyunma odalarında gizlenen ortak bir düşman diyebiliriz. Ancak spor salonuna gitmiyor olsanız dahi ayağınızda mantar oluşabilir.

Ayak Mantarını önlemek için nelere Dikkat edilmeli?

  • Ayak teri genellikle bakteri ve mantar oluşuma neden olur. Bu nedenle ayakları sık sık yıkamak ve ilaçlı talk pudra gibi emici ürünler kullanmak önemlidir. Ayrıca mentollü ürünler mükemmeldir, çünkü ayağı kurutmanın yanı sıra arındırıcı ve canlandırıcı bir işlevi vardır.
  • Nefes almayan ayakkabılar ayak mantarı başlangıcı için uygun bir ortam oluşturabilir. Sert ve tamamen kapalı tabanlı ayakkabıları kullanmamaya dikkat edin. 
  • Çoraplarınızı her gün değiştirmek, ayak ve tırnaklarınızın sağlığını korumak için iyi bir hijyen uygulamasıdır.
  • Yüzme havuzları, hamamlar ve ortak soyunma odaları ayak mantarına neden olan bakteri ile  temas edilebilen yerlerdir. Bu ortamlarda yalınayak yürümekten kaçınmalısınız.

Tırnak Mantarları Nedir?

Tırnak mantarı, belirli mantarların varlığı nedeniyle bir veya daha fazla tırnağın enfeksiyon almasıdır. Bu tırnak enfeksiyonu, başlangıçta tırnağın küçük bir bölümünü etkiler. Küçük beyaz veya sarı bir nokta (ancak kahverengi veya yeşil de olabilir) olarak ortaya çıkabilir. 

Tedavi edilmezse, mantar yayılma ve tırnağın daha büyük bir bölümünü tutma eğilimi gösterir. Etkilenen tırnak kalınlaşıp parçalanabilir veya düşebilir, ağrı ve rahatsızlığa neden olabilir. Hatta diğer tırnakları da etkileyebilir.

Ayak Mantar Tedavisi Nasıl Olur?

Ayak mantarı tedavisi,  mantarın tipine ve enfeksiyon bölgesine göre değişir. Genel olarak, söz konusu deri ve tırnak mantarlarının büyümesini engelleyebilen antifungal ilaçların kullanımı öngörülmektedir. Ayak mantarı tedavisine yönelik bu ilaçlar, lokal veya oral olarak uygulanır..

Bazı mantar tırnak enfeksiyonları ilaçlara yanıt vermez. Bu durumda, doktorunuz tırnağın çıkarılmasını önerebilir.

Oral Yolla Alınan Ayak Mantar İlaçlarının Yan Etkileri Nelerdir?

Oral antifungal ilaçlar deri döküntüsüne, karaciğer hasarına neden olabilecek yan etkilere sahip olabilir. Bu tür ilaçları kullanırken ara sıra kan testi yaptırmanız önerilir. Doktorlar, karaciğer hastalığı, konjestif kalp yetmezliği olan veya belirli ilaçları alan kişiler için bunları önermeyebilir.

Oral yoldan alınan antifungal ilaçlar, çoğunlukla daha yüksek şiddetteki mantarlar olduğunda kullanılmaktadır.

Ayak mantarı kendiliğinden iyileşme eğiliminde değildir. Bu nedenle enfeksiyonun erken evrelerinden itibaren antifungal tedavi uygulamak sorunu çözmek için en iyi yaklaşımdır.

Tıbbi Yollarla Ayak Mantarı Tedavisi

  • Tırnak mantarı evde hazırlayabileceğiniz doğal yöntemler ve doktorunuzun önereceği ilaçlar ile tedavi edilmektedir.
  • Aşırı kalınlaşmış bir tırnağınız varsa, akşamları üre içerikli kremleri  (%40) kullanabilirsiniz.
  • Tırnak çevresindeki cildi korumak için vazelin uygulayabilirsiniz.. Sabah uyandığınızda durulayın ve  tırnak yumuşayana kadar bu işlemi tekrarlayın.
  • Ayrıca 48 hafta boyunca her gün "Vicks" veya benzeri bir balzamik merhemi de deneyebilirsiniz. 

Ayak Mantarı Tedavisi Ne Kadar Sürüyor? Kesin Çözüm Varmı?

Şiddetli mantar enfeksiyonu durumunda, genellikle tıbbı ilaç kullanmanız gerekir. Alınacak ilaçlar ile tedavinin başarısı %60-75 arasında olup, solüsyonlarda bulunandan daha yüksektir. Aktif bileşenin emilmesi ve ayak tırnaklarının yavaş yavaş büyümesi gerektiğinden, tedavi 24 ila 48 hafta sürer. 

Ağız Yoluyla Tedavi

  • İlk etapta, ağız yoluyla alınan antifungal ilaçlar, enfeksiyonu daha hızlı temizledileri için tercih sebebidir. Terbinafin (Lamisil) ve itrakonazol (Sporanox) tedavide kullanılan ilaçlar arasındadır. Bu ilaçlar, tırnağın enfeksiyondan arındırılmasına yardımcı olur. Ayrıca yavaş yavaş enfekte olmuş kısmı değiştirir.
  • Genellikle bu tür ilaçları altı ila 12 hafta boyunca alırsınız. Ancak tırnak tamamen uzayana kadar tedavinin sonucunu göremezsiniz.  Enfeksiyonun tamamen yok olması dört ay ya da daha uzun sürer. Bu ilaçlarla tedavi başarı oranları 65 yaş üstü yetişkinlerde daha düşük görünmektedir.

Mantar Bölgesine Direk Müdehale Edilen Yöntemler

  • Doktorunuz siklopiroks (Penlac) adı verilen mantar önleyici bir oje önerebilir. Günde bir kez, enfekte olmuş tırnaklarınıza ojeyi uygulayabilirsiniz. Yedi gün kullandıktan sonra yığılmış tabakaları alkolle silip yeniden uygulamaya başlayabilirsiniz. Bu tür ojeleri neredeyse bir yıl boyunca her gün kullanmanız gerekebilir.
  • Doktorunuz, enfeksiyonlu tırnağınıza süreceğiniz bir mantar önleyici krem yazabilir. Bu tarz kremleri kullanmmadan önce tırnağınızı inceltmek daha iyi sonuç verir. Bu, ilacın tırnak altında oluşan mantarla doğrudan temas etmesini sağlar.
  • Bazı mantar tırnak enfeksiyonları ilaçlara yanıt vermez. Bu durumda, doktorunuz tırnağın çekilmesini önerebilir.

Ayak Mantarı İlaçları Nelerdir?

Ayak mantarı tedavisinde kullanılan birçok ilaç bulunmaktadır. Tıbbi olarak kullanılan ilaçları mutlaka doktorunuzun kararı ile kullanmalısınız.

  • 1. Travazol Krem : Ayak mantar tedavisinde en etkili olan kremlerden birisidir. Travazol, ayak derisi üzerinde bulunan zararlı mikroorganizmanın yok edilmesine yardımcı olur. Travazon kremi ne kadar sıklıkla kullanacağınızı doktorunuz size söyleyecektir. Genel olarak günde iki defa sorunlu bölge üzerine sürülmektedir.
  • 2. EXODERIL Krem : EXODERIL krem mantarlı bölge üzerinde etkili ilaçlardan biridir. Kremi mantarın olduğu bölgenin yanı sıra çevresine de sürmenizde fayda vardır.
  • 3. Oceral Sprey : Oceral, sprey olarak kullanabileceğiniz bir ilaçtır. Sorunlu bölgeye ve çevresine uygulayabilirsiniz.
  • 4. Ketoral Krem : Ketoral Krem, ileri derecedeki enfeksiyonlarda kullanılmaktadır. Etken maddesinden dolayı yan etkileri olan bir ilaçtır. Bu nedenle mutlaka doktor kontrolünde kullanılmalıdır. Hem krem hem de şampuan formu bulunmaktadır.

Doğal Yöntemlerle Ayak Mantarı Tedavisi

Ayak mantarını öncelikle bazı doğal yöntemlerle tedavi edebilirsiniz. Ayrıca, bu doğal yöntemler ile iyileşme sürecini hızlandırabilirsiniz.

  • Çay Ağacı Yağı : Çay ağacı yağı tırnak, deri ve mukoza zarının mantar enfeksiyonlarında etkili olan  esansiyel bir yağıdır.  Sorunlu olan bölgeye saf olarak uygulayabilirsiniz. Ayrıca sıcak suda, doğal tuz ve çay ağacı yağını karıştırarak ayak banyosunda kullanabilirsiniz.
  • Sarımsak ve sirke : Sarımsak ve sirke, enfeksiyonla savaşan iki güçlü antibakteriyel ve antifungal doğal ilaçlardır. İlk önce sarımsakları ezin. Doğrudan enfeksiyonlu bölgeye uygulandığınızda antifungal etki gösterecektir. Alternatif olarak sarımsak esansiyel yağını da kullanabilirsiniz. Ayrıca, sirkeli ayak banyosu, derinlemesine temizlik ve dezenfektan görevi görerek ayak bakımınıza yardımcı olur.

Sonuç Olarak:

Kimi zaman iyileşme süreci zaman alsa da ayaklarda ve tırnaklarda görülen mantarlardan kurtulabilirsiniz. Bir kural olarak ayaklarınızı, özellikle parmak aralarınızı sık sık kontrol etmeyi bir alışkanlık haline getirin. Herhangi bir anormallik gördüğünüzde bunu hemen teşhis etmek için bir dermatoloğa başvurabilirsiniz. Bu sayede doktorunuzun yardımıyla zamanında önlem almak ve henüz ilk aşamasında olan küçük bir enfeksiyonun hızla yayılmasını önlemek mümkün olacaktır.

 

Bu yazımız sadece bilgilendirme amaçlıdır. Sağlık problemleriniz için mutlaka ilgili doktara başvurmalısınız.

Ayak Mantarı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Ayak veya ayak tırnağı mantarı tedavisini geciktirmenin en büyük tehlikesi, eller ve kasık gibi vücudun diğer bölgelerine yayılabilmesidir.

Herhangi bir nedenle ayak tırnaklarınızı veya ayaklarınızı hemen tedavi edemiyorsanız, en azından çevredeki cilt üzerinde mantar önleyici bir krem kullanabilirsiniz. Bu uygulama, mantarın yayılmasını önler ve cildi sağlam tutmaya yardımcı olur.

İki farklı enfeksiyon ayak mantarına neden olur. Birincisi ayak derinizi etkiler ikincisi de ayak tırnaklarınızı. Mantar oluşumuna neden olan bir ortama maruz kalındığında her ikisinin de görülme olasılığı oldukça fazladır.

Konuyla Alakalı Diğer Yazılarımız